X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

"Jak zginąć, to w walce". Krzysztof Jabłonka o powstaniu w getcie warszawskim

Ostatnia aktualizacja: 18.04.2021 22:05
- Walkę zdecydowano się rozpocząć z dwóch powodów, po pierwsze zgromadzono broń, a po drugiej, zmniejszyła się liczba ludzi w getcie, to było po gigantycznych wywózkach ludzi do Treblinki, łatwiej było podjąć walkę. Ci, którzy zostali, postanowili stawić opór i nie zginać, jak to mówiono, na marne - mówił w Polskim Radiu 24 Krzysztof Jabłonka, historyk.
Pomnik upamiętniający przebieg muru warszawskiego getta
Pomnik upamiętniający przebieg muru warszawskiego gettaFoto: Robin Nieuwenkamp/ Shutterstock

W poniedziałek 19 kwietnia przypadnie 78. rocznica powstania w getcie warszawskim. Powstańcy w małych, rozproszonych grupach walczyli do 16 maja 1943 r. Tego dnia gen. Stroop ogłosił koniec akcji pacyfikacyjnej i na znak zwycięstwa rozkazał wysadzić w powietrze Wielką Synagogę na Tłomackiem. Getto warszawskie zostało zrównane z ziemią. Według raportów gen. Stroopa od 20 kwietnia do 16 maja 1943 r. w wykrytych i zlikwidowanych bunkrach znajdowało się ponad 56 tys. Żydów. 

Tylko dla Żydów 510x 280
Getto w Warszawie. Piekło w środku miasta

Krzysztof Jabłonka przypominał, że główną organizacją wojskową w getcie był Żydowski Związek Wojskowy. - To było coś w rodzaju Armii Krajowej. Dowodził nim Paweł Frenkel i Leon Rodal. Nieco mniejszym ugrupowaniem, mniej patriotycznym, a bardziej internacjonalistycznym czy socjalistycznymi, wywodzącym się z partii Bund, była Żydowska Organizacja Bojowa. Przeżyło więcej działaczy ŻOB, Armia Krajowa utorowała im przejście kanałami - dodał.

- Najbardziej istotnym momentem było to, że niemieckie wojska, które wkroczyły do getta od ulic Nalewek i Gęsiej, zaczęły uciekać, to było szokujące. Wtedy polscy Żydzi wywiesili dwa sztandary, biało-błękitny i biało-czerwony - zaznaczył historyk.

Posłuchaj
11:28 PR24_mp3 2021_04_18-21-36-46.mp3 Krzysztof jabłonka o powstaniu w getcie warszawskim (Polskie Radio 24 / Północ - Południe)

- Powstanie niestety skończyło w wymiarze bitewnym 8 maja, kiedy wysadził się w powietrze bunkier na ul. Miłej, razem z wszystkimi tam obecnymi - mówił Krzysztof Jabłonka.

Około 6 tys. Żydów zginęło na miejscu w walce, na skutek pożarów czy zaczadzenia. 7 tys. niemieccy żołnierze zamordowali na terenie getta, tyle samo wysłano do Treblinki. Pozostała grupa ok. 36 tys. trafiła do innych obozów, przede wszystkim do Auschwitz i Majdanka. Straty niemieckie wynieść miały - według tych samych raportów - kilkunastu zabitych i kilkudziesięciu rannych. Źródła żydowskie i polskie podają, że były one kilkakrotnie wyższe.

 Spośród żołnierzy Żydowskiej Organizacji Bojowej powstanie w getcie przeżyło kilkudziesięciu. Większość z nich nie doczekała jednak końca wojny, zginęli walcząc w oddziałach partyzanckich, w powstaniu warszawskim lub zostali wydani Niemcom. Wojnę przeżyło tylko kilku, w tym dwaj członkowie dowództwa ŻOB - Icchak Cukierman i Marek Edelman. W walkach na terenie getta śmierć ponieśli także niemal wszyscy żołnierze Żydowskiego Związku Wojskowego.

Czytaj także:

Więcej w zapisie audycji

* * *

Audycja: Północ - Południe 

Prowadzący: Mateusz Drozda

Gość: Krzysztof Jabłonka

Data emisji: 18.04.2021

Godzina emisji: 21.35

PR24/ka

Czytaj także

Powstanie w getcie warszawskim. "Walka garstki z wieloma"

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2021 05:57
"Powstanie w getcie warszawskim […] zostanie zapisane w historii jako walka garstki z wieloma, wojna dobra ze złem. W dziejach narodu żydowskiego zryw ten traktowany jest jako sprzeciw wobec niemieckiego mechanizmu zbrodni, który unicestwił sześć milionów Żydów" - napisał Mosze Arens w książce "Flagi nad gettem. Rzecz o powstaniu w getcie warszawskim".
rozwiń zwiń