X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

Dr Piotr Grzelczak: Czerwiec '56 był pierwszym wielkim zrywem antykomunistycznym

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2019 14:01
- Władze były rozsierdzone tym, co się wydarzyło w Poznaniu w czerwcu 1956 roku, to był pierwszy wielki zryw antykomunistyczny, który dodatkowo rozgrywał się na oczach świata - powiedział w Polskim Radiu 24 dr Piotr Grzelczak, historyk z Biura Badań Historycznych. - Te protesty doprowadziły do dalszych antykomunistycznych przełomów - dodał Maciej Rosalak, historyk. 28 czerwca przypada 63. rocznica tamtych wydarzeń.
Audio
  • Dr Piotr Grzelczak (BBH) o wydarzeniach z czerwca 1956 r.
  • 28.06.19. Maciej Rosalak: protesty w czerwcu 1956 r. były buntem o znaczeniu ekonomicznym, społecznym i politycznym ("Gość PR24"/ Polskie Radio 24)
Poznański Czerwiec 1956
Poznański Czerwiec 1956Foto: czerwiec56.ipn.gov.pl

- To była jedna z najtrudniejszych operacji propagandowych rządu. Czerwiec '56 nazwano imperialistycznym spiskiem. Było to nieprawdopodobne, przez co także trudne do podtrzymania. Z jednej strony robotnicy wyszli na ulice, ale protestowali przeciwko wypaczeniom, a nie socjalizmowi. Robotników ukazywano jako chuliganów, którzy złapali się na "lep zachodniej propagandy" - nakreślił tamte wydarzenia dr Grzelczak.

Poznański Czerwiec. Pierwszy masowy bunt w PRL
poznań 1956.jpg

Historyk poinformował, że miał zaszczyt rozmawiać osobiście z żyjącymi uczestnikami tamtych wydarzeń. Ich zdaniem największą traumą nie były krwawe zamieszki, ale to, co działo się bezpośrednio po nich - Uczestnicy wspominają, że przesłuchanie po zatrzymaniu było największym koszmarem w ich życiu. Stosowano tam rozmaite, okrutne tortury, niektórym przykładano nawet do skroni nabitą broń. W tej chwili śledztwo wskazuje, że ofiar było 58, ale niewykluczone, że było ich więcej. Rodziny protestujących zostały objęte wieloletnim nadzorem Służby Bezpieczeństwa - zaznaczył.

>>> [CZYTAJ WIĘCEJ] O wydarzeniach czerwca 1956 r. w serwisie PolskieRadio.pl

- Władze były rozsierdzone tym, co się wydarzyło w Poznaniu w czerwcu 1956 roku. To był pierwszy wielki zryw antykomunistyczny, który dodatkowo rozgrywał się na oczach świata. Wszystkie najważniejsze media informowały o Poznaniu. Partia robotnicza nagle została widowiskowo pozbawiona legitymizacji do sprawowania władzy w imieniu klasy robotniczej- mówił dr Piotr Grzelczak.

- Cenzura czuwała nad tym, aby o Czerwcu w ogóle nie wspominać. Najmłodszą ofiarą wydarzeń poznańskich był 13-letni Romek Strzałkowski, syn powstańców warszawskich. Tego dnia znalazł się w tłumie walczących, młodych chłopaków. Został ugodzony pociskiem z dużej wysokości. Starano się to przemilczeć, a komuniści długo później utrzymywali, że nie zginęły żadne dzieci - powiedział dr Grzelczak zapytany o to, jak władza odnosiła się potem do tego, co wydarzyło się w Poznaniu.

Protesty czerwcowe, a wydarzenia grudnia 1970

O wydarzeniach poznański w 1956 roku mówił też na antenie Polskiego Radia 24 Maciej Rosalak, historyk, redaktor działu historia w tygodniku "Do rzeczy". 

Historyk zwrócił uwagę, że skutki Poznania 1956 pozostawiły po sobie pewne społeczne dziedzictwo. - Te protesty nie doprowadziły do przesilenia natychmiast, ale doprowadziły do protestów w październiku 1956 roku w Warszawie. Pamiętajmy też, że to było inne społeczeństwo niż to, które w grudniu 1970 roku i w 1980 roku doprowadziło do przełomów politycznych w Polsce ludowej - mówił Maciej Rosalak.

- Powiązanie beznadziejnej sytuacji ekonomicznej, w jakiej znalazły się ogromne kręgi ludzi pracujących w Polsce, z systemem, z supremacją Związku Radzieckiego było oczywiste - mówił Maciej Rosalak. - To był bunt o znaczeniu ekonomicznym, społecznym i politycznym - dodał.

Krwawa historia

28 i 29 czerwca 1956 roku w Poznaniu doszło do robotniczych protestów, które przerodziły się w walki uliczne. Spowodowane to było ogólnym niezadowoleniem z sytuacji panującej w kraju i regionie. Władze komunistyczne do stłumienia rewolty użyły wojska. Po zakończeniu pacyfikacji, w przemówieniu radiowym premier Józef Cyrankiewicz wypowiedział słynne słowa: „Każdy prowokator czy szaleniec, który odważy się podnieść rękę przeciw władzy ludowej, niech będzie pewien, że mu tę rękę władza odrąbie w interesie klasy robotniczej, w interesie chłopstwa pracującego i inteligencji".

Zachęcamy do wysłuchania całej rozmowy.

***

Rozmawiali: Magdalena Złotnicka i Antoni Trzmiel

Data emisji: 28.06.2019

Godzina emisji: 11.08 i 14.09

kp, mbl

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Procesy poznańskie i bestialskie przesłuchania

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2016 22:48
Do pierwszych zatrzymań protestujących w Czerwcu 1956 roku dochodziło tuż po protestach. Wiele osób było bestialsko traktowanych i mocno bitych w czasie przesłuchań. Zatrzymywano nie tylko robotników, ale również młodzież, co do której były podejrzenia, że brała udział w protestach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czerwiec – ważny miesiąc najnowszej historii Polski

Ostatnia aktualizacja: 30.06.2017 21:00
Czerwiec 1956 i 1976 to czas, kiedy mieszkańcy Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej wyszli na ulice. W Polskim Radiu 24, w audycji „Pamiętaj, to Solidarność”, prof. Jerzy Eisler, historyk, mówił m.in. o podobieństwach i różnicach dotyczących obu wystąpień.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Poznański Czerwiec. Pierwszy masowy bunt w PRL

Ostatnia aktualizacja: 23.06.2019 11:48
– Nie był to pierwszy protest poznańskich robotników. Już w 1955 roku dochodziło do przerw w pracy, które miały dać kierownictwu do zrozumienia, że pracownicy są niezadowoleni. Nie groziły one jeszcze jednak komunistom utratą twarzy z powodu tego, że nie panują nad sytuacją – powiedział historyk prof. Konrad Białecki. W audycji "PRL – historia prawdziwa" rozmowa o największej masakrze w Polsce po II wojnie światowej.
rozwiń zwiń