X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Polskie Radio

Martin Scorsese - reżyser z ferajny

Ostatnia aktualizacja: 17.11.2020 05:40
78 lat temu, 17 listopada 1942 roku urodził się w Nowym Jorku wybitny amerykański reżyser, Martin Scorsese. Tworzy popularne kino gangsterskie z walorem psychologicznym a z drugiej strony odważne filmy o problemach wiary. 
Reżyser Martin Scorsese.
Reżyser Martin Scorsese.Foto: EAST NEWS/REX FEATURES

Martin Scorsese pierwszy raz z filmem zetknął się jako 6-letnie dziecko, kiedy jego rodzice kupili telewizor. Zafascynował się wtedy westernem, jednak z wiekiem rozszerzał zakres zainteresowań filmowych.

Początkowo pragnął zostać księdzem albo misjonarzem, ostatecznie jednak zdecydował się na filmoznawstwo, które skończył w 1965 roku. Po studiach pracował jako montażysta w Hollywood.

W 1973 roku zrobił swój pierwszy film, "Ulice nędzy" a następnie "Alicja już tu nie mieszka". Te dwa filmy, choć docenione na różnych festiwalach, były tylko wstępem do jego prawdziwego sukcesu: "Taksówkarza" (1976). Z pewnością nie bez wpływu na twórczość i karierę młodego Scorsese pozostali jego przyjaciele, z którymi w latach 70. połączyła go wspólna pasja do kina. Do "chłopców z ferajny" należeli: Martin Scorsese, Steven Spielberg, George Lucas, Brian De Palma i Francis Ford Coppola. Wszyscy oni, wtedy jeszcze nieznani, zostali później istnymi gigantami kina. 

Nasze zło codzienne

Dopiero co odkryty Robert De Niro wystąpił u Scorsese w roli nowojorskiego taksówkarza jeżdżącego nocą po najniebezpieczniejszych dzielnicach, gdzie styka się z przytłaczającą demoralizacją i złem. Nie może spokojnie patrzeć na nastoletnią prostytutkę (w tej roli młodziutka Jodie Foster) i postanawia zabić jej sutenerów.

W "Taksówkarzu" zło codzienne, brutalność z ulic Nowego Jorku, zostaje zestawione ze złem - nazwijmy je - "okazjonalnym", którego bohater doświadczył w czasie wojny w Wietnamie. Traumatyczne wojenne przeżycia nie pozbawiły go wrażliwości, a może nawet okazały się mniej straszne niż okrucieństwa, które ludzie wyrządzają sobie co dzień w wielkim amerykańskim mieście.

Sam reżyser przyznaje, że nie jest to prosta historia o egzekwowaniu sprawiedliwości, ale że film należy czytać dużo szerzej - chociażby w kontekście religijnym, w kontekście grzechu i kary. 

- Moje zainteresowanie wiarą katolicką ujawniało się w wielu moich filmach, przede wszystkim w "Ulicach nędzy", w pewnym sensie w "Taksówkarzu", zdecydowanie we "Wściekłym byku", a także w wielu innych - wyliczał Martin Scorsese w audycji Anny Fuksiewicz w Polskim Radiu. - We wszystkich próbowałem pokazać chrześcijańskie dogmaty w naszym codziennym życiu, ale w każdym z nich podchodziłem do tematu w inny sposób - tłumaczył.

Posłuchaj
29:00 Scorsese1.mp3 O "Milczeniu" dyskutują ksiądz Andrzej Luter i krytyk Jacek Szczerba. "Milczenie - nowy film Martina Scorsese". Audycja Anny Fuksiewicz z cyklu "O wszystkim z kulturą". (PR, 16.02.2017)

 

Na fali sukcesu w 1980 roku wszedł do kin kolejny film Scorsese: muzyczny "New York, New York", który mimo nagród poniósł finansową porażkę, a reżysera wpędził w depresję i narkotyki. Z życiowego dołka wyciągnął go ulubiony aktor: Robert De Niro, który zaproponował nowy projekt - "Wściekły byk". Został on doskonale przyjęty zarówno przez krytyków, jak i przez widownię.

Zgłębianie zła

W swojej karierze filmowej Martin Scorsese stworzył wiele filmów, z czego "Taksówkarz" jest bodaj najbardziej rozpoznawalny. Jest w nim z największych tematów jego kina - rozważanie natury zła i odpowiedzialności za nie. Reżyser porusza go także w swoich wielkich, kasowych dziełach o mafii: "Chłopcy z ferajny" (1990), "Gangi Nowego Jorku" (2002) czy "Infiltracja"(2006), a także w ostatnim "Irlandczyku" (2019).

W filmach tych indywidualne wybory jednostki są pokazane na tle i pod wpływem całej grupy przestępczej, z jednej strony sympatycznych i oddanych przyjaciół, a z drugiej strony brutalnych, gotowych zabić każdego wroga "rodziny". Natura złoczyńcy i jego wyborów moralnych jest także przedmiotem filmów: "Przylądek strachu" (1991), "Wyspa tajemnic" (2010) czy "Wilk z Wall Street" (2013) - i tu dobro nie zawsze zwycięża. Może to być znak czasów i wyraz mody na pozostawiające niedosyt, pesymistyczne zakończenia. Zastanawiające jest jednak to unikanie moralnej oceny bohatera (jak na przykład w "Wilku z Wall Street") u reżysera, który bez wątpienia się tego nie boi.

Misja w Japonii

Fascynacje Scorsese rozkładają się dość skrajnie - poza kinem gangsterskim oraz thrillerami tworzy również filmy dające głęboki wgląd w uniwersalne problemy wiary i religii. Jak dotąd powstały trzy filmy reprezentujące ten nurt w jego twórczości.

- Film "Milczenie" (2016) wpisuje się w trylogię religijną: "Ostatnie kuszenie Chrystusa" (1988), który wzbudził ogromne kontrowersje, "Kundun" (1997) o Dalaj Lamie i ten jest trzeci - mówił ksiądz Andrzej Luter w Polskim Radiu.

Ostatnio zrealizowane "Milczenie" Martina Scorsese to historia o chrześcijańskich zakonnikach, którzy w Japonii w XVII wieku mają odnaleźć zaginionego misjonarza. Podczas niebezpieczniej misji widzą okrutne prześladowania, których ofiarami są japońscy chrześcijanie. Wreszcie sami zostają wystawieni na próbę: mają demonstracyjnie podeptać symbole religijne albo zginą.

- Ten film ma kilka pięter teologicznych - mówił ksiądz Andrzej Luter w Polskim Radiu. - Pierwsze to męczeństwo, które może być wyrazem fanatyzmu, pychy. Drugie to misje - czy one w takim miejscu jak Japonia mają w ogóle sens, bo misje to nie nawracanie - nawraca tylko Bóg. I trzecie piętro to apostazja - jest dramatycznym problemem, czy można się wyrzec zewnętrznie Boga, utajnić swoją wiarę i zachować ją w sercu, a przez to ocalić życie, czy też być konsekwentnym do samego końca i razem ze wszystkimi ginąć - wyjaśniał.

Skandaliczne kuszenie

Wcześniej Scorsese zrealizował "Ostatnie kuszenie Chrystusa", którym wywołał wielkie kontrowersje. Zarzucano mu świętokradztwo i podważanie głównego dogmatu wiary chrześcijańskiej - boskości Chrystusa. Film uznano za antykatolicki, a w niektórych krajach nie dopuszczono do emisji. Po latach, gdy emocje opadły, można nieco inaczej odczytać ten film.

- Dzisiaj "Ostatnie kuszenie Chrystusa" to jest film rekolekcyjny - twierdził ksiądz Andrzej Luter. - Scorsese zadaje pytanie bardzo trudne teologicznie o to, co się nazywa unią hipostatyczną, to znaczy boskość i człowieczeństwo Jezusa. I mówi, co by było, gdyby to człowieczeństwo wzięło górę. A kiedy człowieczeństwo bierze górę, zwycięża rozpacz, kiedy bóstwo - zwycięża pycha. Musi być to Bóg-człowiek. Scorsese podkreśla wspólnotowość wiary. To jest film bardzo ortodoksyjny. Dzisiaj już by tych kontrowersji nie było, po 30 latach. Wtedy najbardziej protestowano we Francji… - dodawał.

Muzyczna uczta

Poza takim pogłębionym kinem, Scorsese bardzo interesuje się muzyką, co znajduje odzwierciedlenie nie tylko w doskonałym udźwiękowieniu jego filmów, lecz także w ich tematyce. 

- Oprócz serialu "Blues", jednym z najlepszych filmów o muzyce rockowej moim zdaniem jest "W blasku świateł", dokumentujący koncert Rolling Stonesów i "The Last Waltz" (1978) o koncercie The Band i dwa filmy o Dylanie. Te filmy muzyczne przywróciły mu po okresie depresji radość tworzenia kina - wymieniał Jacek Wakar w audycji Polskiego Radia.

Posłuchaj
53:51 Scorsese2.mp3 Krytycy i reżyserzy o wielkim wielkim Martinie. "Martin Scorsese". Audycja Jacka Wakara z cyklu "Rozmowy po zmroku". (PR, 15.11.2012)

 

Ponadto reżyser nie boi się eksperymentów gatunkowych - wypróbował między innymi kino kostiumowe ("Wiek niewinności" 1991), animację 3D dla dzieci ("Hugo i jego wynalazek" 2011) czy dokument o historii filmu ("Moja podróż do Włoch"). Uchodzi za wielkiego erudytę i znawcę kina światowego, a także wielbiciela i popularyzatora polskiego kina. Jego ulubionym polskim filmem jest "Rękopis znaleziony w Saragossie" Wojciecha Jerzego Hasa.

az

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Martin Scorsese wybrał 24 arcydzieła polskiego kina

Ostatnia aktualizacja: 04.02.2016 17:00
Narodowy Instytut Audiowizualny pokaże 24 zrekonstruowane cyfrowo arcydzieła polskiego kina, które zostały wybrane przez Martina Scorsese.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polskie klasyki filmowe według Scorsese

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2016 16:47
- Ogromne wrażenie zrobiła na amerykańskim reżyserze finezja rekonstrukcji cyfrowej wybranych przez niego arcydzieł - mówiła w Dwójce Agnieszka Wolak z Narodowego Instytutu Audiowizualnego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Martin Scorsese poleca polskie filmy. Wybrane pozycje do zobaczenia w NInA

Ostatnia aktualizacja: 09.02.2016 15:01
24 arcydzieła polskiego kina w wyborze Martina Scorsese - w tym filmy Kieślowskiego, Zanussiego i Wajdy - będzie można obejrzeć w ramach nowego cyklu Narodowego Instytutu Audiowizualnego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michael Chapman o fenomenie "Taksówkarza" i współpracy z Martinem Scorsese

Ostatnia aktualizacja: 16.11.2016 18:00
- "Taksówkarz" miał  wyjątkowy scenariusz. Paul Schrader wspaniale go napisał, a scenariusz to podstawa filmu. Można mieć cudowne zdjęcia czy grę aktorów, ale jeżeli scenariusz jest słaby, to te inne rzeczy nie mają znaczenia. Nadzwyczajność scenariusza to znak szczególny tego filmu - mówi autor zdjęć do obrazu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Milczenie" Scorsese, czyli pytania o sztukę i religię

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2017 10:43
W tym wydaniu audycji goście Grzegorza Górnego dyskutowali o filmie Martina Scorsese "Milczenie".
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Milczenie" Martina Scorsese. Te pytania powinien sobie zadać każdy

Ostatnia aktualizacja: 25.02.2017 12:00
 - "Milczenie" to film zrobiony po to, żeby zrobić mocne wrażenie. Jest tam i warstwa intelektualna, jest warstwa wrażeniowa, do tego piękne obrazy. Ten film ma dużo walorów - mówi gość Joanny Sławińskiej, przyznając, że film porusza pytania, które mogą postawić sobie nie tylko chrześcijanie. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Irlandczyk", czyli spowiedź Martina Scorsese

Ostatnia aktualizacja: 02.12.2019 23:59
- Martin Scorsese kręci filmy regularnie. Od ponad 50 lat powraca do kin w dobrym stylu. W jego przypadku poziom jest wyrównany, co nie oznacza, że nie zdarzają się filmy niespełnione. "Irlandczyk" jest wspaniały - mówił w Polskim Radiu 24 krytyk filmowy Sebastian Smoliński. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Martin Scorsese

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2020 13:20
"Irlandczyk"
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Rękopis znaleziony w Saragossie" - ulubiony film Martina Scorsese

Ostatnia aktualizacja: 09.02.2020 05:55
55 lat temu, 9 lutego 1965 roku odbyła się premiera filmu Wojciecha Jerzego Hasa pod tytułem "Rękopis znaleziony w Saragossie". W niemal odciętej od świata komunistycznej Polsce, pod Częstochową, powstał dziejący się w Hiszpanii, urzekający wizualną siłą film, o którym tacy reżyserzy jak Francis Ford Coppola czy Martin Scorsese mówią jako o swoim ulubionym dziele.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Buntownik bez powodu" - film, który stworzył legendę

Ostatnia aktualizacja: 27.10.2020 05:52
65 lat temu, 27 października 1955 roku odbyła się premiera legendarnego filmu Nicholasa Raya "Buntownik bez powodu". Film ten wywindował swoją świetną rolą James Dean, a on sam stał się ikoną buntu młodych.
rozwiń zwiń