X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Polskie Radio

450. rocznica zawarcia Unii Lubelskiej. Z dwóch państw w jedno ciało

Ostatnia aktualizacja: 01.07.2019 08:00
"Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie jest jedno, nieróżne i nierozdzielne ciało, a także nieróżna, ale jedna spolna Rzeczpospolita, która się z dwu państw i narodów w jeden lud i państwo wzniosła i spoiła. I aby za wolą bożą, ta unia trwała do końca świata" - te słowa spisane dokładnie 450 lat temu w Lublinie stały się fundamentem, na którym wzniesiono państwo, które było ewenementem w Europie.
Audio
  • - Trudno jednoznacznie ocenić konsekwencje Unii. Nie ma czegoś takiego jak tylko plusy czy tylko minusy. Unia miała wyjątkowy charakter na tle europejskim - gawęda historyczna prof. Teresy Chynczewskiej-Hennel. (PR, 2003)
Unia lubelska  obraz Jana Matejki (1869), z krzyżem, będący centralną postacią obrazu, król Polski Zygmunt August
"Unia lubelska" – obraz Jana Matejki (1869), z krzyżem, będący centralną postacią obrazu, król Polski Zygmunt AugustFoto: Maciej Szczepańczyk, źr. Muzeum w Lublinie/Wikipedia/dp

Po niemal dwustu latach współdziałania Polska i Litwa połączyły się w jedno ciało na zasadzie równości. Ze związku tych dwóch państw i dwóch narodów politycznych powstało nowe europejskie mocarstwo – trzeci pod względem obszaru kraj w Europie.


450. rocznica zawarcia Unii Lubelskiej - zobacz serwis specjalny

Na wspólnym sejmie w Lublinie 1 lipca 1569 roku doszło do zawarcia unii realnej na zasadzie równości. W federacji składającej się z dwóch równoprawnych członów Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego wspólne miały być: monarcha, herb, sejm, waluta, polityka zagraniczna i obronna. Zachowano odrębny skarb, urzędy, wojsko i sądownictwo.

I choć nie obyło się bez oporu ze strony litewskich możnowładców, a pomysły ścierały się przez ponad pół roku (bo gdzie dwóch Polaków – i Litwinów – tam trzy pomysły), to w końcu wypracowano konsensus, który przetrwał kolejne dwieście lat. Co istotniejsze, porozumienie to zrodziło nowy rodzaj odpowiedzialności za państwo, które zaledwie po kilku latach pozwoliło osieroconej przez króla szlachcie najpierw uchwalić tolerancję religijną, a później narodowi politycznemu wybrać króla.

Duże są rozbieżności w ocenie historycznej unii. Na pewno był to kompromis zapewniający stabilność związku w interesie obojga narodów. Unia była czymś wyjątkowym na tle europejskim, nie tylko dlatego, że zaistniała, ale przez jej trwałość, zasięg i historyczne skutki. Krytycy unii zarzucają jej, że  wciągnęła Koronę w długotrwałe wojny z Turkami, a przede wszystkim z Moskwą. Bez wątpienia Unia doprowadziła do tego, że Rzeczpospolita cały swój potencjał przeznaczała na nieustające konflikty ze wschodnim i południowym sąsiadem (po to, między innymi, Unię Lubelską zawarto), ale pytanie o to, czy Polska uniknęłaby losu, który zgotowała jej głównie Moskwa, pozostaje w sferze historii alternatywnej.

Unia przetrwała aż do rozbiorów Polski i Litwy w XVIII wieku, ale jej efekty stały się znacznie trwalsze. Unia stała się ideą, dała początek niezwykłej kulturze. Dziedzicem Unii Lubelskiej był Adam Mickiewicz, narodowy polski wieszcz, który pisał "Litwo, ojczyzno moja"; był też Henryk Sienkiewicz, który "pokrzepiał serca" barwnym mitem kresowego świata. Do tej idei odwołujemy się do dziś, licząc raz po raz na to, że leżące na terenie dawnej Rzeczpospolitej państwa zdołają ze sobą współpracować na zasadach równości i wzajemnośc. Wreszcie to ta Unia pokazała Europie, jak współistnieć na zasadach, do których Stary Kontynent dorósł czterysta lat po Koronie i Litwie.

Bez Unii nie bylibyśmy tym, kim dziś jesteśmy.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak